ขอบฟ้าใหม่ในการจัดการความรู้

(Link เนื้อหาในหนังสือ) หนังสือ ขอบฟ้าใหม่ในการจัดการความรู้  เล่มนี้ รวบรวมและปรับปรุงจาก บล๊อก ชุด ขอบฟ้าใหม่ในเรื่องความรู้ (https://www.gotoknow.org/posts/tags/ขอบฟ้าใหม่ในเรื่องความรู้) ซึ่งตีความจากหนังสือ The New Edge in Knowledge เขียนโดย Carla O’ Dell & Cindy Hubert เน้นว่าเป็นการตีความและมีส่วนที่ผมโต้แย้งหรือต่อเติมบ้าง รวมทั้งไม่ได้เก็บรายละเอียดให้ครบถ้วน ผู้ที่สนใจเรื่องการจัดการความรู้จริงจังควรอ่านต้นฉบับภาษาอังกฤษจะได้ความครบถ้วนมากกว่า ที่จริง “ขอบฟ้า” ของการจัดการความรู้ไม่ได้หยุดนิ่งอยู่กับที่ แต่มีลักษณะเหมือน “มีชีวิต” คืองอกงามเปลี่ยนแปลงได้ไม่รู้จบ เพราะการจัดการความรู้ คือเครื่องมือของการเรียนรู้จากการปฏิบัติ เรียนรู้ร่วมกันเป็นทีมและเรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง (Transformative Learning) ผมจึงหวังว่า หนังสือเล่มนี้จะเป็นแรงบันดาลใจ และเปิดช่องทางให้สังคมไทยได้ใช้พลังของการจัดการความรู้เพื่อเป็นพลวปัจจัยหนึ่งในการบรรลุการพัฒนาที่ยั่งยืน วิจารณ์  พานิช

KM 4.0 Framework

กรอบงาน KM (KM Framework) เป็นกรอบการจัดการสำหรับ KM ที่ทีมริเริ่มดำเนินการ KM ออกแบบ ทดสอบ ดำเนินการนำร่อง และขยายผลกรอบงาน KM ช่วยให้เกิดความรอบคอบ ว่าได้ดำเนินการครอบคลุมทุกด้านของพลังหนุน KM อย่างครบถ้วน ไม่ตกหล่น ประกอบด้วยงาน 4 ส่วน ได้แก่ บทบาท, กระบวนการ, เทคโนโลยี และ การกำกับดูแล

ยุทธศาสตร์นักจัดการความรู้ : 19. สร้างทีมดำเนินการ

บันทึกชุด “ยุทธศาสตร์นักจัดการความรู้” นี้ ถอดความจากหนังสือชื่อ Designing a Successful KM Strategy : A Guide for the Knowledge Management Professionals เขียนโดย Stephanie Barnes and Nick Milton ที่ปรึกษา KM มากประสบการณ์ บันทึกตอนที่ ๑๙ นี้ ได้จากการตีความบทที่ 19 Building the Implementation Team สรุปได้ว่า ตอนที่ ๑๙ นี้ เป็นเรื่องของการเตรียมลงมือปฏิบัติ โดยการสร้างทีมดำเนินการริเริ่ม KM ในองค์กร ซึ่ง ต้องทำ ๕ อย่างคือ แต่งตั้งหัวหน้าทีม ตั้งทีม กำหนดสายการรายงาน กำหนดทีมชี้ทิศทาง และกำหนดแผนดำเนินการ เมื่อได้ยกร่างแผนยุทธศาสตร์ KM และได้รับความเห็นชอบจากผู้บริหารระดับสูง ก็ถึงตอนดำเนินการ ซึ่งมีรายละเอียดมากมาย และอยู่นอกขอบเขตของหนังสือเล่มนี้ ในบทนี้จะสรุปประเด็นที่สำคัญยิ่งยวด สำหรับการดำเนินการ KM…

ยุทธศาสตร์นักจัดการความรู้ : 17. ยุทธศาสตร์กองโจร…..

บันทึกชุด “ยุทธศาสตร์นักจัดการความรู้” นี้ ถอดความจากหนังสือชื่อ Designing a Successful KM Strategy : A Guide for the Knowledge Management Professionals เขียนโดย Stephanie Barnes and Nick Milton ที่ปรึกษา KM มากประสบการณ์ บันทึกตอนที่ ๑๗ นี้ ได้จากการตีความบทที่ 17 Guerilla Strategy สรุปได้ว่า ในกรณีที่ยังไม่มีการสนับสนุนจากผู้บริหารระดับสูง ต้องเริ่มด้วยยุทธศาสตร์กองโจร ทำแบบซุ่มซ่อน ภายใต้การสนับสนุนเท่าที่หาได้ โดยควรทำในหนึ่งหน่วยงานแบบครบถ้วน เมื่อบรรลุความสำเร็จก็ตีปี๊บเป็นการใหญ่ เพื่อให้ได้รับการสนับสนุนดำเนินการ KM ทั่วทั้งองค์กร ข้อความในบันทึกชุดนี้ตั้งแต่ต้นถึงตอนที่แล้ว อยู่ภายใต้สมมติฐานว่า กิจการ KM ได้รับการสนับสนุนจากฝ่ายต่างๆ ดีพอสมควร แต่อาจมีสถานการณ์ที่แตกต่างโดยสิ้นเชิง คือไม่มีใครเลยในองค์กรที่ศรัทธาใน KM หรืออาจเคยมีประสบการณ์ขมขื่น ที่กิจกรรม KM ก่อความยุ่งยากและล้มเหลว ทำให้มอง KM ในเชิงลบ ไม่ศรัทธา เพราะเคยทำให้ตนเองล้มเหลวมาแล้ว ในกรณีเช่นนี้…

ยุทธศาสตร์นักจัดการความรู้ : 15. โครงการนำร่อง

บันทึกชุด “ยุทธศาสตร์นักจัดการความรู้” นี้ ถอดความจากหนังสือชื่อ Designing a Successful KM Strategy : A Guide for the Knowledge Management Professionals เขียนโดย Stephanie Barnes and Nick Milton ที่ปรึกษา KM มากประสบการณ์ บันทึกตอนที่ ๑๕ นี้ ได้จากการตีความบทที่ 15 Pilot Projects สรุปได้ว่า ต้องมีโครงการนำร่อง ทดลองใช้ KM Framework ทั้งชุด กับกิจกรรมของบางหน่วยงานย่อย เพื่อแสดงให้เห็นว่า KM สามารถก่อผลลัพธ์ต่อธุรกิจได้จริง ก่อความยอมรับ และได้ความรู้ในการประยุกต์ KM Framework ไปใช้ทั่วทั้งองค์กรต่อไป เป็นที่แนะนำว่า แผนยุทธศาสตร์ดำเนินการ KM ควรมีขั้นตอนดำเนินการโครงการนำร่อง ซึ่งในที่นี้หมายถึงทดลองดำเนินการ KM Framework ที่กำหนดครบทั้งหมด ในบางหน่วยงาน หรือบางธุรกิจ เพราะ KM เป็นกระบวนการที่ซับซ้อน ที่ต้องทดสอบทั้งภาพรวม…

ยุทธศาสตร์นักจัดการความรู้ : ๑๔ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

บันทึกชุด “ยุทธศาสตร์นักจัดการความรู้” นี้ ถอดความจากหนังสือชื่อ Designing a Successful KM Strategy : A Guide for the Knowledge Management Professionals เขียนโดย Stephanie Barnes and Nick Milton ที่ปรึกษา KM มากประสบการณ์ บันทึกตอนที่ ๑๔ นี้ ได้จากการตีความบทที่ 14 Stakeholders สรุปได้ว่า ต้อทำความรู้จักและทำความเข้าใจผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย โดยการทำ mapping และมีการจัดการผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกลุ่มสำคัญ เพื่อให้ได้รับการสนับสนุน โดยยุทธศาสตร์สำคัญที่สุดคือ “รับฟัง” ในบทต่างๆ ที่กล่าวมาแล้ว เป็นเรื่อง know what ในบทที่ ๑๔ นี้จะเป็นเรื่อง know who ในการกำหนดยุทธศาสตร์การจัดการความรู้ บุคคล (who) ในที่นี้คือ “ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย” (stakeholder) หลัก ที่นักจัดการความรู้จะต้องมีวิธี “จัดการ” ให้ได้รับการสนับสนุน/ความร่วมมือ จากบุคคลสำคัญเหล่านี้ ประเด็นที่จะต้องทำความเข้าใจในเบื้องต้นคือ…

ยุทธศาสตร์นักจัดการความรู้ : ๑๓. การจัดการการเปลี่ยนแปลง

บันทึกชุด “ยุทธศาสตร์นักจัดการความรู้” นี้ ถอดความจากหนังสือชื่อ Designing a Successful KM Strategy : A Guide for the Knowledge Management Professionals เขียนโดย Stephanie Barnes and Nick Milton ที่ปรึกษา KM มากประสบการณ์ บันทึกตอนที่ ๑๓ นี้ ได้จากการตีความบทที่ 13 Change Management สรุปได้ว่า การจัดการการเปลี่ยนแปลง เพื่อความสำเร็จในการนำ KM มาประยุกต์ใช้ ต้องให้แกนนำ ในกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั่วทั้งองค์กรเข้าร่วม มีการสื่อสาร เป้าหมาย คุณค่า และบทบาท ของพนักงานที่จะต้องเปลี่ยนไป รวมทั้งต้องมีการฝึกอบรมให้พนักงานสามารถแสดงบทบาทใหม่ได้ การจัดการการเปลี่ยนแปลงใช้หลักการ ๘ ขั้นตอนของ John Cotter การจัดการความรู้เป็นเรื่องการเปลี่ยนแปลง เปลี่ยนความคิดของคน เปลี่ยนพฤติกรรมของคน และเปลี่ยนวัฒนธรรมขององค์กร เปลี่ยนลำดับความสำคัญของคน และขององค์กร เปลี่ยนแนวทางที่ผู้คนดำเนินการต่อความรู้ และเปลี่ยนจากการเน้นปัจเจก สู่การเน้นทีม หรือการรวมตัวกัน ทั้งหมดนั้น ต้องการการจัดการ   หลักการของการจัดการการเปลี่ยนแปลง John…

ยุทธศาสตร์นักจัดการความรู้ : ๑๒. เทคโนโลยี KM

บันทึกชุด “ยุทธศาสตร์นักจัดการความรู้” นี้ ถอดความจากหนังสือชื่อ Designing a Successful KM Strategy : A Guide for the Knowledge Management Professionals เขียนโดย Stephanie Barnes and Nick Milton ที่ปรึกษา KM มากประสบการณ์ บันทึกตอนที่ ๑๒ นี้ ได้จากการตีความบทที่ 12 Knowledge Management Technology สรุปได้ว่า การเลือกใช้เทคโนโลยีใด ขึ้นกับเป้าหมายขององค์กร และความต้องการของผู้ใช้ เป็นสำคัญ เมื่อเลือกแล้ว ก็ต้องมีระบบสนับสนุนให้ผู้ใช้สามารถใช้ประโยชน์ได้ดี ประเด็นสำคัญที่สุดในเรื่องเทคโนโลยีสำหรับใช้ในการจัดการความรู้ คือจะเข้าใจความต้องการที่แท้จริง ได้อย่างไร เพื่อจะได้เลือกใช้เทคโนโลยีที่ถูกต้อง สองประเด็นนี้มีความสำคัญยิ่งยวดต่อความสำเร็จของ การจัดการความรู้ขององค์กร และการจัดการความรู้ที่ล้มเหลว ส่วนหนึ่งมาจากความผิดพลาดในสองประเด็นนี้ และยิ่งร้ายกว่านั้น หากหลงผิดว่าการจัดการความรู้คือการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ปัจจัยสำคัญหลักสี่ประการ ต่อความสำเร็จของการจัดการความรู้คือ (๑) คน (๒) กระบวนการ (๓) เทคโนโลยี และ (๔)…