คุณขวัญ ถามว่า “การถอดบทเรียนมีกี่แบบ  อะไรบ้าง”

เรื่องการถอดบทเรียนนั้นมีหลากหลายแบบ หลากหลายลักษณะมาก คงไม่สามารถอธิบายได้ทั้งหมด  ซึ่งหนังสือเกี่ยวกับระเบียบ วิธีวิทยาต่างๆ เกี่ยวกับการถอดบทเรียนนั้น  ทีมอาจารย์เนาวรัตน์ พลายน้อย คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล  เขียนไว้หลายเล่มมากสามารถศึกษาค่ะ

สำหรับการถอดบทเรียน หรือ การถอดความรู้ ในแบบฉบับของ สคส. นั้น  ส่วนใหญ่เราจะเน้นบทเรียนหรือความรู้ที่เป็น Tacit Knowledge โดยใช้แนวคิด KM ในการถอด  สำหรับวิธีการนั้นก็มีหลากหลายทั้ง สัมภาษณ์รายบุคคลและจัดกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้แบบกลุ่ม  โดยเครื่องมือหลักที่ใช้คือ After Action Review (AAR)   แต่ทั้งหมดทั้งมวลแล้วก่อนถอดบทเรียนหรือถอดความรู้ใดๆ นั้น สคส. จะถามก่อนเสมอว่า “ต้องการถอดบทเรียนเพื่อวัตถุประสงค์อะไร”  หลังจากนั้นเราจึงจะออกแบบกระบวนการถอดบทเรียนเพื่อให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์นั้นๆ